Hoe je herkent dat je in overlevingsstand leeft

Overlevingsstand komt zelden aan met een klap. Hij sluipt binnen, en op een gegeven moment voelt hij gewoon als jouw normaal. Dit artikel geeft je vier dingen die je vandaag nog kunt doen.

Tubisai Burnet, BSW · Psychosociaal Werker

2 min lezen

Er is verschil tussen een zware week en een leven dat structureel op reserve draait. Dat verschil is lastig te zien, precies omdat je er middenin zit. Je hebt geen vergelijkingsmateriaal meer.

Waarom het normaal gaat voelen

Stressonderzoeker Bruce McEwen noemde dit allostatische belasting: de prijs die je lichaam betaalt voor voortdurend aanpassen. Je stresssysteem is niet gebouwd om aan te blijven staan, maar om te bewegen — inspanning, dan herstel. Blijft het herstel weg, dan verlegt het systeem zijn ijkpunt. Wat eerst voelde als te veel, wordt de nieuwe basislijn. Je merkt de last niet meer, omdat je bent vergeten hoe het voelde zonder.

Vier dingen die je vandaag kunt doen

_______________________________________________________________________________________________________________

STAP 1

Adem drie keer langer uit dan in — 30 seconden

Een langere uitademing dan inademing helpt je lichaam om uit de alarmstand te komen.

ZO DOE JE HET
Vul deze zin één keer in en zeg hem hardop. „Als het ___ is, dan ___.” Bijvoorbeeld: als de kinderen naar bed zijn, dan zet ik tien minuten mijn telefoon weg.

_______________________________________________________________________________________________________________

STAP 4

Maak één als-dan-afspraak — 1 minuut

„Ik ga beter voor mezelf zorgen” sneuvelt zodra het druk wordt. Een als-dan-afspraak koppelt het aan een concreet moment, zodat je niet meer hoeft te beslissen.

ZO DOE JE HET
Adem in op vier tellen, adem uit op zes. Drie keer. Doe dit bij het stoplicht, voor je de auto uitstapt, of tussen twee taken door. Je hoeft er niet voor te gaan zitten.

_______________________________________________________________________________________________________________

ZO DOE JE HET
Kies er één uit dit rijtje en doe hem vandaag twee keer.

  • Een rondje om het blok. Buiten telt meer dan binnen.

  • Thee of koffie halen en die staand bij het raam opdrinken, zonder telefoon.

  • Naar buiten kijken en je blik op iets in de verte richten.

  • Staand of lopend bellen als er toch geen scherm bij nodig is.

STAP 2

Neem twee micropauzes van vijf minuten — 10 minuten

Herstel werkt via frequentie, niet via omvang. De vakantie waar je op wacht is te ver weg om je nu te helpen.

_______________________________________________________________________________________________________________

STAP 3

Zet een timer voor je pauze, niet voor je werk — 10 seconden

De pauze is het eerste wat je overslaat, omdat hij nergens in staat.

ZO DOE JE HET
Zet nu twee alarmen op je telefoon, bijvoorbeeld om 11.00 en 15.00 uur, met de tekst „vijf minuten”. Als hij afgaat, sta je op. Ook als het slecht uitkomt. Vooral als het slecht uitkomt.

Als je maar één ding doet

Zet dan die twee alarmen. Het is het enige van de vier dat niet afhangt van of je er die dag aan denkt — en dat is precies het probleem dat je wilt oplossen.

_______________________________________________________________________________________________________________

Bronnen: McEwen, B. S. (1998). Stress, adaptation, and disease. Annals of the NY Academy of Sciences, 840, 33–44. · Albulescu, P. et al. (2022). Give me a break! PLOS ONE, 17(8). · Gollwitzer, P. M. & Sheeran, P. (2006). Implementation intentions and goal achievement. Advances in Experimental Social Psychology, 38, 69–119.

Wanneer er meer nodig is dan een artikel

Wat hier staat is psychosociale begeleiding, geen behandeling. Herken je langdurige somberheid, aanhoudende slaapproblemen, paniekklachten of het gevoel dat je er dagelijks maar nauwelijks doorkomt — neem dan contact op met je huisarts. Die kan meekijken of er zorg nodig is die verder gaat dan begeleiding.

Er even samen naar kijken?

In een gratis Self-Love Discovery Gesprek van vijftien minuten kijken we samen naar wat er bij jou speelt en wat een realistische eerste stap is. Geen verkooppraatje, geen verplichting.

Liever meteen een gesprek van 75 minuten? Bekijk de Self-Love Sessie.